3 loại gia vị đặc sản Tây Bắc
3 loại gia vị đặc sản Tây Bắc
Tây Bắc – vùng đất của các dân tộc đồng bào thiểu số Thái, Mông với nền văn hóa ẩm thực vô cùng khác biệt. Điểm đặc biệt của món ăn núi rừng Tây Bắc được tạo nên từ loại gia vị đặc trưng như: mắc kén, hạt dổi, mắc mật. Hãy cùng Ngao Du Việt tìm hiểu xem tại sao các loại gia vị này lại đặc biệt đến vậy nhé.
-
Hạt Mắc khén – Linh hồn ẩm thực Vùng Tây Bắc.
Hạt Mắc Khén la một hương vị không thể thiếu trong gian bếp của người Tây Bắc. Mắc khén ngon nhất khi được chế biến lúc quả còn tươi, vừa hái lượm, đượm màu xanh lá. Nhưng để cất dữ và sử dụng lâu dàu thì người Tây Bắc thường phơi khô và để trong căn bếp của người dân vùng cao. . Loại gia vị này có mùi thơm nồng nàn, thơm hơn hạt Tiêu, cay nhè nhẹ, hơi gây tê khi thưởng thức.
Cách chế biến cũng khá là đơn giản:
- Lấy số lượng hạt vừa đủ, cho lên chảo nóng rang đều tay, lửa vừa.
- Sau khi thấy hạt khô, tỏa ra mùi thơm đặc trưng thì bỏ ra để hạt nguội bớt.
- Cho hạt vào cối và giã tay đến khi hạt vỡ, không vụn quá. …
- Sau đó dùng hết để chế biến món ăn.
Trong mắc khén có chứa nhiều tinh dầu cùng với các thành phần quan trọng với nhiều chất dinh dưỡng cũng như hương vị cay nhẹ và thơm nồng đặc trưng, mắc khén được sử dụng làm gia vị, thuốc. Và Mắc Khén kết hợp với những món ăn khác
Món nướng: Mắc khén hoàn hảo khi sử dụng làm gia vị ướp món nướng
Món khô truyền thống: chính là các món thịt gác bếp nổi tiếng của đồng bào dân tộc thiểu số nơi đây.
Gia vị chấm: Gia vị chấm với mắc khén đơn giản chỉ cần trộn muối, hoặc nước mắm.
2.Hạt dổi rừng tinh hoa của núi rừng Tây Bắc
Hạt dổi rừng không chỉ là gia vị cho các món ăn của đồng bào Tây Bắc mà còn là tinh hoa ẩm thực của vùng núi Tây Bắc tạo nên nét độc đáo rất riêng của văn hóa ẩm thực của con người Tây Bắc.
Dổi là cây rừng mọc tự nhiên, cây thân gỗ cao, ít cành. Thông thường vào tháng 10, 11, người dân tộc trên các vùng núi đi nhặt những hạt dổi rụng để bán.
Nước ta gồm 2 loại cây dổi: một loại lấy gỗ – dổi tẻ và loại lấy hạt là dổi nếp. Dổi tẻ có hạt cứng, mùi hắc nên thường không được dùng làm gia vị. Với loại dổi nếp, hạt nó rất thơm, ngay cả khi phơi khô thì thơm hơn nhiều lần nên được dùng làm gia vị với tên gọi thân quen “Vàng Đen Tây Bắc.
Hạt dổi được dùng làm gia vị cho rất nhiều món ăn, tạo nên một hương vị đặc biệt Tây Bắc như cùng với mắc khén tạo thành gia vị chấm hoặc ướp cho thịt trâu gác bếp, thịt lợn.
Lợi ích của hạt dổi
Trị bệnh tiêu hóa
Hạt dổi được coi là một vị thuốc quý khi có tác dụng quan trọng trong việc điều trị các bệnh về tiêu hoá, xương cốt. Khi ăn kèm hạt dổi chung với các đồ lạnh như tiết canh, ốc, hột vịt lộn sẽ kích thích tiêu hoá và hạn chế tiêu chảy.
Trị bệnh xương khớp
Nếu mắc những bệnh về xương như thoái hoá khớp, thoát vị đĩa đệm và gai cột sống thì bạn nên sử dụng hạt dổi để ngâm rượu uống dần.
Làm gia vị
Bên cạnh đó, hạt dổi còn dùng làm gia vị để ướp các loại thực phẩm hoặc làm nước chấm thịt heo, thịt trâu cũng sẽ ngon hơn bởi vị cay cay, thơm thơm đặc trưng.
Cách sử dụng hạt dổi
Hạt dổi muốn dùng làm gia vị chấm thì đầu tiên bạn phải nên nướng và giã chúng.
Hạt dổi ngon và thơm nhất là khi được nướng.
Sau khi nướng hạt dổi xong, bạn lập tức giã ngay khi chúng còn nóng và giòn để có thể tạo ra được loại gia vị hoàn hảo nhất cho những món ăn sắp tới của mình.
Sau khi giã nhỏ, hạt dổi có thể sử dụng theo 2 cách sau để trở thành gia vị chấm tuyệt vời:
- Chấm khô: Bạn trộn hạt dổi với muối, ớt để chấm với gà, vịt, ngan, nai,….
- Chấm ướt: Bạn giã nhỏ hạt dổi đã giã nhỏ vào chung với nước mắm vào, tương tự như cách làm nước mắm chấm bình thường.
3.Quả móc mật
Nguồn gốc
Quả móc mật, mắc mật hay có 1 tên gọi là củ khỉ, dương tùng.
Cây “mác mật” là loại cây gỗ nhỏ, thường mọc trên núi đá vôi. Cây ra hoa tháng 3 đến tháng 6, đậu quả vào tháng 7 đến tháng 9. Quả và lá non dùng làm gia vị, lá và rễ được dùng trong đông y, ngoài ra lá cây cũng được dùng để cất tinh dầu.
Cây mắc mật ít bị sâu bệnh, nếu trồng bằng hạt đến năm thứ 5 hay thứ 6 thì bắt đầu bói quả, nếu trồng từ cây ghép đến năm thứ 2-3 sẽ bắt đầu cho quả
Tác dụng kiểu quả móc mật
- Lá móc mật rất tốt cho hệ tiêu hóa, giúp lợi mật, bảo vệ gan, chúng được ứng dụng trong sản xuất các sản phẩm chức năng.
- Quả móc mật chứa lượng tinh dầu cao được dùng làm nguyên liệu để sản xuất các loại thuốc có tác dụng giảm đau. Lá và rễ của cây mắc mật được sử dụng rất nhiều trong các bài thuốc đông y.
Cách dùng quả móc mật
Sau khi mua quả móc mật khô thì bạn có thể dùng làm gia vị chấm hoặc ướp các món ngon trong đó đặc biết là các món kho, thịt nướng, cụ thể như sau:
- Dùng chế biến trong các món kho: thịt kho quả móc mật, vịt om quả móc mật, cá kho…
- Dùng chế biến trong các món nướng: thịt lợn quay móc mật, vịt quay lá quả móc mật,…
- Dùng để ngâm như: Móc mật ngâm dấm ớt, bột móc mật, móc mật muối, móc mật ngâm măng ớt.
Trước khi dùng bạn hãy ngâm quả móc mật khô với nước ấm tầm 5 phút để quả căng mềm nở đều rồi đem đi rã nhỏ và dùng. Lúc này quả móc mật sẽ giống như hạt tươi, giúp các gia vị dễ ngấm giúp món ăn thơm ngon, đậm vị hơn.
