Pù Luông đẹp mê đắm lòng người, đi rồi chẳng muốn về

Với vẻ đẹp hoang sơ của những khu rừng nguyên sinh, những thửa ruộng bậc thang mênh mông, những ngôi nhà sàn truyền thống của người Thái và cuộc sống bình yên của đồng bào nơi đây. Pù Luông được đánh giá là khu bảo tồn thiên nhiên có giá trị về khoa học, kinh tế xã hội và du lịch sinh thái. Không chần chừ gì nữa, tạm xa chốn phồn hoa đô thị ồn ã tấp nập hãy cùng SV dành ra ít phút khám phá địa danh nơi đây, xem nó có gì mà lại được ví như thiên đường giữa đại ngàn, trở thành điểm đến thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước.  

• Pù Luông là địa danh nào ?

Pù Luông là khu bảo tồn thiên nhiên quốc gia thuộc địa phận của huyện Bá Thước và huyện Quan Hóa, tỉnh Thanh Hóa. Có diện tích 17.600 ha, Pù Luông nằm ở phía Tây Bắc và cách thành phố Thanh Hóa khoảng 130 km. Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Luông liên kết với vườn quốc gia Cúc Phương bằng hai dãy núi chạy song song với nhau. Nằm ở độ cao 1700m so với mực nước biển, Pù Luông có khí hậu trong lành, mát mẻ và cực kỳ yên bình.

Ngoài ra xung quanh Pù Luông còn có nhiều điểm du lịch nổi tiếng như Bản Lác (Mai Châu), suối Cá Thần Cẩm Lương, Rừng Cúc Phương (Ninh Bình), Thành nhà Hồ (Thanh Hóa),… tạo thành tuyến hành trình du lịch hấp dẫn.

• Đi Pù Luông bằng cách nào ?

Cách thuận tiện và nhanh nhất để di chuyển tới Pù Luông là bằng phương tiện cá nhân (xe máy, ô tô) nếu bạn xuất phát từ Hà Nội hoặc một số tỉnh lân cận phía Bắc. SV gợi ý cho bạn 3 con đường mà bạn có thể di chuyển đến Pù Luông.

 

Đường 1: Dễ đi và nhanh nhất.

+ Đi lối quốc lộ 6 đến thị trấn Xuân Mai, rẽ trái vào đường mòn HCM.

+ Đi qua địa phận Cúc Phương đến Thị trấn Cẩm Thủy. Qua cầu Cẩm Thủy khoảng 700m thì rẽ phải lối đi Na Mèo.

+ Đi theo đường đó đến thị trấn Cành Nàng, huyện Bá Thước thì rẽ phải vào cầu La Hán. Còn 17km nữa là đến bản Đôn – trung tâm của Pù Luông. Ở bản Đôn hiện nay có nhiều resort đẳng cấp và homestay sạch sẽ tiện nghi nhất Pù Luông.

Đường 2: Đi qua Mai Châu

Từ điểm xuất phát tới Pù Luông, bạn nên đi theo một cung đường vòng tròn (đi một đường và về một đường khác) để tránh lặp lại đường đi cũ. Từ Hà Nội, đi theo đường QL6 hướng Hòa Bình, lựa chọn một trong hai đường qua thung lũng mây Lũng Vân hoặc qua Bản Lác, Mai Châu rồi tới Pù Luông.

Đường 3: Đường cảnh đẹp nhất nhưng nhiều dốc khó đi.

Con đường đi qua Lũng Vân là con đường nhỏ với đèo dốc quanh co giống địa hình của các tỉnh phía Tây Bắc, cảnh sắc 2 bên đường hùng vĩ và hoang sơ. Trên đường đi Pù Luông Thanh Hoá, bạn sẽ có cơ hội chiêm ngưỡng cảnh sắc tuyệt vời, những vạt mây ôm trọn lấy thân núi hay lớp sương sớm mơ hồ huyền ảo dưới thung lũng. Quãng đường đi khoảng 200km, thời gian di chuyển đường đèo rơi vào 4 – 5 tiếng.

 

Khi về từ Pù Luông các bạn đi theo QL15C và QL217 về Suối cá thần Cẩm Lương, từ đây chạy men theo đường Hồ Chí Minh, đến ngã tư Xuân Mai (QL6) về Hà Nội. Đường này tuy xa hơn nhưng đi lại dễ hơn và cũng là một cung đường khá đẹp, thoáng mát để ngắm cảnh. Trên đường đi về, nếu có thời gian bạn có thể kết hợp tham quan và khám phá Vườn quốc gia Cúc Phương.

 

Vì khung cảnh trên đường đi khá đẹp, cũng để trải nghiệm cảm giác mạnh, hầu hết dân phượt sẽ chọn đi xe máy, chủ động hơn và cũng để trải nghiệm cảm giác “phê” trên những cung đường đèo khi đi Pù Luông. 

• Nên du lịch Pù Luông vào thời gian nào?

Là một khu vực vùng cao với các cánh rừng nguyên sinh bao quanh, khí hậu ở Pù Luông khá dễ chịu kể cả giữa những ngày hè oi bức. Để có một chuyến đi thoải mái, các bạn có thể cân nhắc và sắp xếp khám phá Pù Luông vào những khoảng thời gian như

• Cuối tháng 5 đầu tháng 6 là dịp bắt đầu vụ lúa mới, những cánh đồng và khu ruộng bậc thang sẽ khoác một lớp áo xanh mướt, vô cùng đẹp mắt và bình yên.
• Tháng 9 và tháng 10, hai tháng này là thời điểm Pù Luông bước vào mùa lúa chín, tất cả các khu ruộng bậc thang bên sườn đồi sẽ chuyển sang màu vàng rực rỡ, khiến cho Pù Luông mang một vẻ đẹp trù phú và mơ mộng.
• Giữa hè cũng là thời điểm đẹp để đi Pù Luông (tuy hên xui là có thể gặp phải dịp mưa bão miền Bắc),  do Pù Luông thuộc vùng núi đá vôi đất thấp, có nhiều rừng rậm nhiệt đới và ít dân cư sinh nên không khí và thời tiết ở đây giữa những ngày hè vẫn khá mát mẻ.

 

• Đến Pù Luông làm gì?

 Pù Luông, Thanh Hóa là một điểm tham quan, khám phá nổi tiếng trên làng đồ du lịch bụi, phượt tự túc, nghỉ đưỡng núi giá rẻ, nhưng hầu hết du khách đến đây đều ấn tượng mạnh với cảnh sắc, vẻ đẹp hoang sơ của Pù Luông, nhất là những ruộng lúa bậc thang và rừng rậm nguyên sinh. Đặc biệt, Pù Luông còn gần với các điểm du lịch nổi tiếng như Bản Lác (Mai Châu), suối Cá Thần (Cẩm Lương, Cẩm Thủy, Thanh Hóa), rừng Cúc Phương (Ninh Bình), Di sản văn hóa Thành nhà Hồ (Thanh Hóa),…cho nên đã tạo thành một vòng du lịch khép kín vui vẻ và trải nghiệm cho khách du lịch. Với nhiều nét đẹp, cảnh quan hoang sơ, ẩn hiện trong sương tựa như vườn treo trên cao ở những vị trí khác nhau như: điểm Son Bá Mười (xã Lũng Cao), đỉnh Pù Luông, Kho Mường, Làng Đôn với khu nghỉ dưỡng Pu Luong Retreat, làng Ươi, làng Tiến Mới, khu thác Hiêu xã Cổ Lũng,… đã và đang thu hút hàng trăm ngàn lượt khách trong nước và quốc tế yêu thích trekking (hình thức du lịch khám phá bằng cách đi bộ), phượt đến thăm quan, trải nghiệm và nghỉ dưỡng. Để có một trải nghiệm tốt nhất SV sẽ chia sẻ một số thông tin cần thiết để các bạn tham khảo.

 ~  Chơi gì khi đến Pù Luông?

   Bản Kho Mường

   Trên hành trình chinh phục đỉnh Pù Luông hùng vĩ, ẩn sâu giữa đại ngàn của thiên nhiên thơ mộng xứ Thanh, có một thung lũng rất đỗi hoang sơ và mộc mạc mang tên Kho Mường. Đẹp không kém những thửa ruộng bậc thang ở vùng cao Tây Bắc, bản Kho Mường, xã Thành Sơn, huyện Bá Thước trở thành điểm đến đầy cuốn hút với những người yêu thiên nhiên và đam mê khám phá.

Bản Kho Mường còn có tên tiếng Thái là Hua Mường. Theo đồng bào ở đây giải thích: “Kho” nghĩa là cái gốc, “Mường” là làng. “Kho Mường” chính là nơi đầu tiên mà con người lập nghiệp tại khu vực này. Khoảng 300 năm trước, một số người dân xã Lũng Cao đi săn bắn, thấy thung lũng này khá bằng phẳng, lại có nguồn nước dồi dào từ các con suối nên quyết định đến đây phát nương làm rẫy và tạo dựng nên một bản làng thơ mộng, trù phú như ngày nay.

 Hang Kho Mường

Là một trong số hang động có vẻ đẹp hấp dẫn trong quần thể các hang động được phát hiện trong Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Luông. Hang Kho Mường nay đã trở thành một điểm đến đầy sức hút, gợi cho người ta cảm giác nơi đây giống một vùng đất còn yên ngủ, một hang động bí hiểm bị bỏ quên.

 

Đây còn là nơi trú ngụ của nhiều loại dơi. Có ít nhất 4 loài dơi trú ngụ trong Hang Kho Mường vào các thời điểm khác nhau trong năm. Trong đó có cả những loài dơi ăn thịt côn trùng và những loài ăn quả. Chúng là những loài rất quan trọng trong việc truyền giống và kiểm soát côn trùng gây hại.

Bản Đôn

Là một bản nằm tại trung tâm Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Luông, xã Thành Lâm huyện Bá Thước. Đây là một trong số ít bản tại Pù Luông giữ được kiểu nhà sàn truyền thống, bản sắc văn hóa và các phong tục của đồng bào người Thái, Mường. Bản Đôn là nơi sinh sống của hơn 80 hộ dân với 285 khẩu, trong đó có 23 hộ và 1 doanh nghiệp kinh doanh cộng đồng. Nơi đây với khí hậu mát mẻ quanh năm đặc trưng của vùng núi cao chính vì vậy là lựa chọn lý tưởng cho du khách muốn nghỉ dưỡng. Người dân tại Bản Đôn đa số là người Thái sinh sống và một số ít người Mường. 

Bản Đôn là một trong những bản tại Pù Luông giữ được đặc trưng văn hóa nhà sàn với kiến trúc độc đáo, kiên cố, chắc chắn. Đây cũng chính là nơi tập trung các homestay và resort nhiều nhất tại Pù Luông như Puluong Tree House, Puluong Retreat,…Hiện nay có rất nhiều hộ đã đăng kí trở thành nhà du lịch cộng đồng phục vụ đón tiếp khách du lịch giúp cho đồng bào nơi đây cải thiện kinh tế, nâng cao chất lượng cuộc sống.

Du khách đến với Bản Đôn có thể thưởng thức đặc sản do chính tay bà con nơi đây chế biến với những nguyên liệu đặc trưng như cơm lam, vịt Cổ Lũng, cá nướng, thịt lợn hấp,…Ngoài ra, du khách còn được thưởng thức rượu cần, tham gia các chương trình giao lưu văn nghệ, tìm hiểu về nghề truyền thống dệt thổ cẩm cùng với bản sắc văn hóa của người dân bản địa.

Bản Son Bá Mười

Nằm ở độ cao khoảng 1.180m so với mực nước biển, Son – Bá – Mười là ba bản cao nhất của xã Lũng Cao, huyện Bá Thước, tỉnh Thanh Hóa và vẫn thường được gọi là khu Cao Sơn. Khi nhiệt độ ở thị trấn Cành Nàng của huyện Bá Thước lên tới gần 40 độ C thì ở đây không khí vẫn mát rượi, thậm chí se se lạnh và thoảng hương thơm của lá của hoa rừng.

Son Bá Mười được bao bọc bởi hệ sinh thái núi đá vôi thấp duy nhất tại miền Bắc Việt Nam. Nằm ở vùng lõi của Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Luông, đường đến Son Bá Mười từ trung tâm xã Lũng Cao khá hiểm trở khi phải vượt những con dốc 25% với cua tay áo ba tầng. Tuy nhiên giao thông đã khá thuận lợi với bà con nơi đây bởi trước đây, muốn đi ô tô, xe máy tới Son Bá Mười, người dân phải vòng qua Tân Lạc của tỉnh Hòa Bình, vượt qua dốc Lũng Vân. Bù lại, sau con đường dốc quanh co, hiểm trở, Son Bá Mười hiện ra trước mắt du khách đẹp như tranh vẽ. 

Thác Hiêu

Là nơi mà bất cứ du khách nào đều muốn dừng chân khi đến Bản Hiêu. Thác Hiêu được mệnh danh là một trong những thác nước đẹp nhất tại Pù Luông với cảnh vật hoang dã. Thác có chiều dài khoảng 800m có dòng chảy từ đỉnh núi xuống tách ra thành 2 nhánh đổ về 2 hướng khác nhau và hợp lại ở cuối dòng. Theo người dân nơi đây chia sẻ thác nước này chảy quanh năm không bao giờ cạn, đây cũng là nguồn cung cấp nước sinh hoạt và tưới tiêu cho đồng bào nơi đây và vùng lân cận.

Khác hoàn toàn với những thác khác Thác Hiêu không có bùn và không có rêu. Thác Hiêu khởi nguồn từ dãy núi đá vôi hùng vĩ của khu sinh cảnh đá vôi Pù Luông – Cúc Phương, là mẫu quan trọng mang tính toàn cầu về hệ sinh thái Karst, khu vực đất thấp duy nhất còn lại rừng sinh cảnh núi đá vôi ở miền Bắc Việt Nam. Nước của dòng suối này có nhiều chất đá vôi tạo nên những động kết giữa nền và đôi bên bờ suối khiến cây cối, đồ vật đều bị hóa đá.

 

Dưới chân thác Hiêu có hồ bơi với mực nước hơn 1m giúp du khách tự do nô đùa và bơi tại đây. Xung quanh suối Hiêu còn có khu vực nhà sàn, các chòi khang trang phục vụ du lịch làm cho lượng khách đến thác Hiêu ngày càng nhiều trong năm.

Thác Muốn

Thác Muốn nằm ở độ cao 500m so với mực nước biển, khởi đầu từ làng Muốn, xã Điền Quang rồi len lỏi qua cánh rừng già, thấp dần độ cao đem dòng nước mát lành tưới tốt cho ruộng dưới nương trên của làng Mười và các làng mường rồi hoà vào dòng Mã giang hùng vĩ, đổ ra biển rộng. Mường Khô và dòng thác Muốn có tự lâu đời và mãi còn nhắc nhớ trong mo “Đẻ đất đẻ nước”. Thác Muốn có tới 43 thác nước lớn nhỏ, cao thấp khác nhau, điều đó tạo ra những điều mới lạ, hấp dẫn và càng khám phá khiến ta càng hứng thú như bị hút hồn.

Điều đặc biệt thú vị khi du khách đến với Thác Mơ là có thể trèo lên 43 tầng thác mà không cần phải bỏ dép bởi loại đá ở đây là đá cát (giống như đá mài), mòn nhẵn nhưng không hề trơn, đổ ra biển rộng.

Chợ phiên Phố Đoàn

Chợ Phố Đoàn còn có tên gọi khác là chợ Phố Đòn, vốn là một khu chợ có từ thời Pháp thuộc, nằm ở xã Lũng Niêm, huyện Bá Thước. Chợ cách trung tâm thành phố Thanh Hóa khoảng 150km về hướng Tây Bắc, được biết đến là phiên chợ vùng cao độc đáo thu hút du khách. Đến với chợ Phố Đoàn, du khách không chỉ được mua sắm, mà còn được tìm hiểu về nét văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số nơi đây. Chợ Phố Đoàn là nơi giao thương các hoạt động mua bán của người dân các xã Thành Lâm, Cổ Lũng, Lũng Cao, Lũng Niêm, Thành Sơn… thuộc huyện Bá Thước.

 

Hàng hóa tuy đơn sơ nhưng khá phong phú về chủng loại với những sản vật như: Thổ cẩm, rượu cần, các loại rau rừng, côn trùng, hoa quả tươi… Xuôi theo con dốc là những mặt hàng đặc trưng của đồng bào vùng cao. Đôi khi chỉ vài con chuột đồng, bó cải xoong nhà trồng được, con gà đồi, nải chuối xanh, mớ hạt cọ, vài thứ quả hái trong vườn hay tấm thổ cẩm mới dệt họ cũng không quản ngại đường xa mang đi họp chợ. Không khó để bắt gặp hình ảnh những phụ nữ bản cao gùi trên lưng cả yến su su, bí đỏ, mướp đắng, ngô, cải bắp hay nếp gạo nương… băng suối vượt rừng để cõng hàng xuống chợ. Nổi tiếng nhất ở phiên chợ này là họ bán nhiều hạt dổi và mắc khén.

 ~ Ăn gì khi đến Pù Luông ?

Gà đồi 

Gà được người dân nuôi thả tự nhiên, chạy rông và ăn thóc nên thịt gà ở Pù Luông sẽ rất thơm và ngọt.  Gà loại này đem luộc rồi ăn lúc còn nóng, chấm cùng các loại gia vị của người dân địa phương thì ngon tuyệt vời. Ngoài ra, cùng với cách tẩm ướp các gia vị truyền thống của người Thái, món gà nướng sẽ để lại những ấn tượng cho bất kỳ bạn nào đến Pù Luông.

Vịt Cổ Lũng

Đến Pù Luông Thanh Hóa thì chắc chắn không thể bỏ qua những món ngon chế biến từ vịt Cổ Lũng. Điểm hấp dẫn của giống vịt này là xương nhỏ, thịt chắc, nạc. Vịt ở đây được nuôi thả trên các khe suối, kiếm ăn tự nhiên trong nguồn nước chảy từ núi đá, nên thịt có vị thơm ngon nức tiếng gần xa.

Măng đắng

Mưa phùn mùa xuân bắt đầu lắc rắc, người Thái ở Pù Luông chỉ cần vào rừng một lúc là mang về cả bồ măng. Thứ măng có vị đắng bùi, đưa vào miệng còn nhăn mặt nhưng chỉ cần nhai một lúc sẽ cảm nhận được vị ngọt bùi của măng. Măng đắng chấm muối trộn hạt mắc khén của người dân bản địa ăn là ngon nhất, cảm nhận được hết hương vị của núi rừng. Nếu không có mắc khén thì có thể thay thế bằng mắm tôm hoặc nước mắm pha thêm chút đường, ớt, tỏi ngon không kém. Giữa mâm cao cổ đầy, món măng đắng giản dị nhưng ăn rồi lại nghiện, ăn hoài không biết chán.

Lợn cỏ nướng

Lợn cỏ hay hay lợn cắp nách là vật nuôi đặc sản của người Mường. Để giữ được độ ngọt của thịt phải rửa sạch con lợn trước khi mổ lấy phần nội tạng, sau đó, phần thịt không rửa lại với nước. Thịt được pha thành từng miếng, cùng lòng, dồi đem hấp trên bếp củi, phần xương đem nấu với nõn chuối rừng. Thịt ba chỉ thái chỉ, ướp hành, nước mắm rồi quấn lá bưởi bên ngoài, kẹp vào thanh tre nướng trên than hồng. Lá bưởi quện vào thịt, dưới sức nóng của than, thịt săn vàng, toả mùi thơm. Thịt lợn chín tới, thái lát mỏng bày trên lá chuối tươi xanh. Khi ăn, chấm với muối rang và hạt dổi nướng dã nhỏ.